ارسال: #1

ارسال: #2

ارسال: #3

مسعود کیمیایی جوان 28 ساله ایکه پشت دوربین فیلم قیصر قرار میگیرد شاید هرگز فکر نمی کرد چهل سال بعد و در سن 68 سالگی روزی در کنار برخی از همکاران و عوامل فیلمش بنشیندو خاطرات چهل سال قبل را مرور کند.

مستند قیصر چهل سال بعد فرصت نقل خاطرات را به مدیر دوبلاژ ارزنده خود یعنی منوچهر اسماعیلی میدهد تا او ماجرای گویندگی خودش را بجای جمشید مشایخی اینگونه نقل کند:




آقای مشایخی منو صدا کردند، فرمودندکه
 - کی جای من قراره صحبت کنه ؟، 
 - گفتم: آقای محمود نوربخش ،تعارفاتی کردند که
 - ایشون در تاتر استاد من هستند (کلمات خودشونه) و در مورد بازیگری و ... و ...  در محسنات و کار ایشون بنده تردیدی ندارم ولی تو این فیلم جای من صحبت نکنه
 - گفتم: نه ما قراری گذاشتیم و قطعیه و با حالت تحکم گفتم که همه چیز بهم میریزه آقای مشایخی ، و ایشون گفتند:
 - بهم بریزه اومدم که بهم بریزم
 - گفتم چه بکنم ؟
 - گفت خودت صحبت کن
 - گفتم من ؟
 - گفت بله ، تو  
  نوربخش شنید، خدا رحمتش کنه خیلی هم شوخ و سرزنده بود و مطلقا بهش بر نمی خورد گفتند:
 -  وقتی استاد چنین اشتهایی داره چرا جلوی اشتهاش رو میگیری ؟
 - گفتم چشم 
و کردم و با خنده خطاب به مشایخی می گوید گردن من گذاشتی ......

ارسال: #4

در سال 1369 و در آن دورانی که هنوز خیلی از تلویزیونهای مردم ایران سیاه و سفید بود (یادمه کسی تمایلی به تعویض دستگاه قدیمی خودش نداشت و اگه خراب یا قدیمی می شد با رنگی عوض می کرد) سینما حضوری ملموس تر در بین مردم داشت، در پاییز 69 خبر خیلی خوبی دوستداران سینما در اصفهان را شاد کرد:ششمین دورۀ جشنواره کودک و نوجوان که از جشنواره فجر به تازگی جدا شده بود قرار بود در اصفهان اجرا بشه و اونهم با دوبله همزمان!

برای من که دنبال چنین چیزی در آسمان می گشتم و به خاطر زمان جشنواره چندان هم درگیر درس و مدرسه نشده بودم (هفته دوم آبان ماه 13 تا 20) بهشتی از آسمان به شهرم افتاده بود. جشنواره روزهای اول اصلا شلوغ نبود و فقط دوستداران سینما برای دیدن فیلمها می آمدند. به قدری فضا خلوت و دوستانه بود که یادمه در شب نخست زنده یاد منوچهر نوذری در لابی سینما ساحل (آفریقای آن روز و همان ساحل قبلترش!) بر یک صندلی لم داده بود و با جوانان دوستدار سینما گپ می زد. خاطرات زنده یاد نوذری را در فرصتی مناسب خواهم گفت اما آنچه در این خاطره می گویم از آقای حسین عرفانی است.





با شروع تبلیغات تلویزیونی و گذاشتن تیزرهای فیلمهایی که مردم حتی باور دیدن آنها را نداشتند باعث شد سیل جمعیت به طرف سینماها سرازیر شود و سالنها کاملا پر شوند و در شب سوم (یا چهارم چون درست یادم نیست) در سانس شب سینما ساحل که فیلم "داستان بی پایان The  NeverEnding Story  1984 نزدیک 3 برابر ظرفیت سینما پشت درها مردم صف بکشند. از آنجا که سینما ساحل در میدان مرکزی شهر قرار گرفته این کار باعث ترافیکی سنگین شد و مسئولان قول دادند که سانس فوق العاده بگذارند. من در این سانس فوق العاده که بلافاصله بعد از سانس پیشین بود توانستم بلیت بگیرم (اعتراف کنم راحتتر از گرفتن بلیت این سینما بود ).




دوبله همزمان را زنده یاد منوچهر نوذری و آقای حسین عرفانی و سرکار خانم شهلا ناظریان بر عهده داشتند. در حدود دقیقه 80 فیلم که سکانس روبرو شدن آترئو قهرمان فیلم با یک درنده سیاه خون آشام بود آترئو (با صدای شهلا ناظریان) از درنده سیاه (با صدای حسین عرفانی) می پرسد: تو که هستی؟
آقای عرفانی که از عصر در سینما بود و 2 سانس پشت سر هم (نزدیک 3 ساعت) اجرای زنده و بدون تمرین داشت پاسخ داد: من خدمتگزار پوچی هستم....(یه جمله ای مانند این که می خواهم بهت حمله کنم ....) ...2 سانسه اینجام و هنوز شام نخورده ام ! می خورمت!
جمعیت حاضر در سالن با این شیرین زبانی آقای عرفانی از خنده منفجر شدند و تازه فهمیدیم که این 3 نفر چقدر به مردم علاقه دارند و به خواستشان احترام می گذارند که با وجود خستگی و گرسنگی کارشان را ادامه می دهند. یادمه دوبله تحسین برانگیزی هم با وجود شرایط سالن و نداشتن آمادگی انجام دادند.
روح منوچهر نوذری شاد و عمر زوج هنرمندمان دراز باد
نقل این خاطره شخصی فقط در صورت ذکر منبع یعنی سایت سینما کلاسیک و بدون هیچ تغییری در متن مجاز است

ارسال: #5

ارسال: #6

نقل قول مستقیم از سوی استاد جلال مقامی در خصوص همکارش ولی الله مومنی که برای اولین بار در سایت سینما کلاسیک منتشر می شود:


مومنی همیشه در جیبهایش انواع و اقسام داروهای گیاهی به همراه داشت. در استودیو تا کسی می گفت سرم درد می کند او از جیبش یک داروی گیاهی بیرون می آورد و می گفت اینو بخور خوب میشی. اگر به او می گفتم گلویم درد می کند از جیب دیگرش داروی دیگری رو می کرد. خدا رحمتش کنه آنقدر در اینکار تبحر داشت که به او می گفتیم تو یک ابن سینای سیاری ...... اما نتونست به داد خودش برسه .... همه چیز در نیم ساعت اتفاق افتاد ....

چهار روز پیش که برای خاکسپاریش به بهشت زهرا رفته بودم وقتی جمعیت را دیدم متعجب شدم .....  هوا سرد بود و من با کلاه و شال گردن طوری خودم را پوشانده بودم که دیده نشوم اما مردم خیلی به ما لطف دارند ...... جلیلوند هم آمده بود ... مطابق معمول یکراست بر سر مزار فردین رفت (کار شایسته ای می کند) دسته گلی گرفته بود و ضمن خواندن فاتحه آنرا پرپر می کرد ...... گلها را از روی نام فردین کنار زدم و به جلیلوند گفتم بگذار نامش پیدا باشد ...... وقتی به نامهای روی سنگهای قبر نگاه میکردم باورم نمیشد که چقدر زود گذشت .....

جمعیت بقدری زیاد بود که بسختی توانستم بر سر مزار مومنی حاضر شوم و برایش فاتحه بخوانم. هنور با مرگ مومنی کنار نیامده بودم که خبر اینالو را شنیدم ..... باورش سخت بود .... یادش بخیر در دهه شصت همکاری نزدیکی با برنامه دیدنیها داشت ..... شاید کسی نداند اما تصاویری که گاهی اوقات از طبیعت ایران در برنامه دیدنیها پخش می شد کار اینانلو بود ..... گاهی گزارشهای اختصاصی برای دیدنیها تهیه می کرد .... 


استاد امروز حالشون خیلی بهتر شده بود. خاطرات زیادی تعریف کردند که بسیاری از انها را برای اولین بار بود که می شنیدم. سعی می کنم فردا ایشان راضی به نقل قول کنم. ایشان گفتند به دوستانتان بگوئید به یاری خدا و به عشق مردم بزودی مجددا به کار باز خواهم گشت.
ضمنا در سوابق کاری زنده یاد اینانلو در جائی ندیده بودم که به گزارشهای او برای برنامه دیدنیها اشاره ای کرده باشد.

ارسال: #7

روزی همشیره دکتر الهی قمشه ای که بانوی فرهیخته ای هستند من را به مراسمی فرهنگی ادبی  دعوت نمودند که در فرهنگسرای نیاوران برگزار می گردید. درسالن نشسته بودم که دیدم مجری می گوید میهمان عزیزی در بین ماست که سالهاست با صدای او آشنا هستیم. شک داشتم که مرا می گوید یا خیر. در خلال گفته هایش آرام آرام موزیک تیتراژ برنامه دیدنیها همزمان پخش گردید. دیگر مطمئن شدم که روی سخنش با من است. آرزو می کردم که از من نخواهد که پشت میکروفن قرار بگیرم. معرفی من که تمام شد جمعیت حاضر در سالن بی امان من را تشویق می کردند و از من خواستند تا به روی صحنه بروم.

در مسیر از خدای خود خواستم تا آبروی من را حفظ کند. زیرا تمام حاضرین در سالن از بزرگان ادبیات و دین و فلسفه بودند.
پشت تریبون که قرار گرفتم ابتدا سکوت نمودم. نگاهی به حاضرین در سالن نمودم. دکتر الی قمشه ای ، شفیعی کدکنی ....... بجز تعداد معدودی همگی خود سخنورانی بزرگ بودند. پس از لحظاتی سکوت به حضار گفتم من سالهاست که در استودیوها ، رادیو و یا تلوزیون پشت این میکروفن قرار گرفتم و حرف زدم. اما امروز برای اولین بار باید بگویم که در مقابل شما بزرگان که خود صاحب واژگان هستید در مقابل این میکروفن هیچ حرفی برای گفتگو ندارم بجز آنکه بگویم :
اهل کاشانم ، روزگارم بد نیست
تکه نانی دارم ، خرده هوشی
سر سوزن ذوقی ،...............................  

و من بدون آنکه کلمه ای را اشتباه بخوانم بخشهای اولیه این شعر زیبای سهراب سپری را برای اهالی فن بسیار رسا و بدون اشکال خواندم.
تشویقهای بی امان حضار قطع نمی شد. وقتی از روی صحنه به پائین آمدم همشیره دکتر الهی قمشه ای به نزد من آمدند و گفتند :
مرد نیک ، چرا اینقدر تواضع می کنید. ما اولین بار بزرگترین آثار ادبی جهان را با صدای شما خواندیم. و آنجا بود که به خودم بالیدم و خوشحال از اینکه کار ما مورد توجه بزرگان ادبیات کشورم قرار گرفته است. آنروز یکی از بیاد ماندنی ترین روزهای زندگی من محسوب می گردد.

ارسال: #8

هشتمین جشنواره فیلم کودک و نوجوان اصفهان از تاریخ 11 تا 17 مهرماه 1371 خورشیدی در اصفهان برپا بود.چهار سینمای قدس(شهرفرنگ)، ساحل(آفریقای آن زمان)،سپاهان و ایران به همراه سینما روباز باغ نور و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شماره 5 (پل فلزی) میزبان این جشنواره بودند.
همانند دو دوره پیش باز هم دوبله همزمان برای فیلمها گذاشته بودند و از دوبلورانی که آمده بودند نامهای بزرگی همچون استاد جلال مقامی، سرکار خانم رفعت هاشم پور، سرکار خانم منصوره کاتبی، آقای پرویز ربیعی، آقای خسرو خسروشاهی و سرکار خانم مریم شیرزاد را در خاطر دارم اگرچه اطمینان دارم چند اسم دیگر از ذهنم رفته است.
در 17 مهرماه که جمعه بود (روز آخر جشنواره) آقای مقامی به تنهایی در 2 سانس 14 تا 18 به سینما قدس آمدند. گویا خانمشان با تیم دیگری دوبله داشتند و بهر حال ایشان یک تنه دل به دریای دوبله فیلم انیمیشن "چارلی استراپ و فراگی بال" ساخته 1991 کشور سوئد زدند.



این انیمیشن مانند دیگر انیمیشنهای کودک و نوجوان دارای شخصیتهای بسیار زیادی با جنسیتهای گوناگون بود که خیلی هم حرف می زدند و شلوغ می کردند و نکته مهمتر اینکه زبان فیلم سوئدی بود که اندازه جمله های آن با جمله های استاندارد انگلیسی خیلی فرق دارد.
آقای مقامی پیش از آغاز فیلم به تماشاگران توضیح دادند که باید فیلم را یک نفره دوبله کنند و خواهش کردند ضمن رعایت سکوت به فیلم دقت کنند.
با آغاز فیلم من گمان کردم ایشان فقط جای یکی دو شخصیت صحبت خواهند کرد و بقیه را به ترتیب اهمیت نقششان رها می کنند ولی پس از گذشتن نیمساعت چیزی که من و دیگر تماشاگران می دیدیم و می شنیدیم برایمان باورکردنی نبود !



استاد مقامی با مهارتی شگفت انگیز و سرعتی مثال زدنی چنان بین نقشها صدا عوض می کردند که من مانده بودم چگونه نفس تازه می کنند؟ شاید بدون اغراق و دستکم نزدیک 15 تا 20 نقش گوناگون را همزمان و بدون تمرین دوبله کردند. اگر به فیلم دقت کنید می بینید که فیلم درباره حشرات و جانوران کوچک است که هر کدام صداسازی ویژه خود را می خواهد.



وقتی فیلم به پایان رسید استاد با همان فروتنی و تواضع همیشگی خود از تماشاگران عذرخواهی کردند که یک نفره دوبله خوبی نبوده و ....  و البته تماشاگران همگی به پا خواستند و برای چند دقیقه بدون توقف به احترام ایشان دست زدند.
پس از پایان فیلم و در زمان استراحت تا فیلم دیگر در لابی سینما از استاد خواستم برایم یادگاری بنویسند و این یادگار آنروز است:



اکنون 23 سال از آنروز گذشته ولی خاطره یکه تازی هنرمندانه استاد جلال مقامی با همان تازگی و زیبایی در ذهنم باقی مانده است.

ارسال: #9

جمعه ناصر عزیز(چشم آذر) که دوستیه دیرینه ای با یکدیگر داریم به من زنگ زد و مرا به کنسرتش دعوت نمود. تالار وحدت جمعه شب پذیرای خیل مشتاقانی بود که برای اولین بار پس از 30 سال برای شنیدن آثار زیبای ناصر چشم آذر آمده بودند. منوچهر اسماعیلی و منوچهر والی زاده هم بودند. در اواسط کنسرت ناصر چشم آذر پشت میکروفن قرار گرفت و گفت امشب میهمانان ویژه ای داریم : منوچهر اسماعیلی ، منوچهر والی زاده و آقای دیدنیها، جلال مقامی. نمیدانم چرا مردم اینقدر به ما لطف دارند. تشویقهای آنان تمامی نداشت. ناصر هر سه ما را به روی صحنه دعوت نمود و اصرار کرد هریک جمله ای بگوئیم.

اسماعیلی ضمن تقدیر از مقام مادر و اشاره به اولین دیالوگش که درباره مادر بود دیالوگی از فیلم بن هور را گفت. منوچهر والی زاده هم به مدد اجرای برنامه های سه شنبه در رادیو پیام قطعه شعری را درباره باران برای حضار گفت. حالا نوبت به من رسیده بود:
هیچ چیز نمی تواند خاطره شکوه علفزار و عطر ملایم گل‌های بهاری را در خاطرم زنده کند. اکنون باید حسرت دوران گذشته را خورد.

ارسال: #10

این ماجرا قبلا از سوی استاد منوچهر اسماعیلی و جلال مقامی بصورت کلی نقل گردیده است اما از آنجا که جناب مقامی عنایت ویژه ای به سایت ما پیدا نموده اند این ماجرا را با جزئیاتش برای درج در سایت سینما کلاسیک تعریف نمودند:

در استودیو مشغول دوبله فیلم جاسوس دو جانبه بودیم. فیلم توسط برادران اخوان خریداری شده بود. در این فیلم من با منوچهر اسماعیلی بجای دو شخصیت اصلی فیلم  صحبت می کردیم. اسماعیلی بجای  ویلیام هولدن صحبت می کرد. مدیر دوبلاژ این فیلم زنده یاد ایرج دوستدار بودند. در قدیم فیلم به تکه های کوچک تقسیم می گردید و ما فیلم را تکه به تکه دوبله می کردیم.

رسم بر این بود که وقتی دوبله یک بخش تمام می گردید ما بر می گشتیم و به مدیر دوبلاژ که در اتاق فرمان بود نگاه می کردیم. اگر او تایید می کرد از اتاق دوبله بیرون می آمدیم و پس از استراحت کوتاهی مجددا برای دوبله بخش بعدی پشت میکروفن قرار می گرفتیم. اما اگر کار مورد تایید مدیر دوبلاژ قرار نمی گرفت باید مجددا آن بخش تکرار می گردید.

در یکی از بخشها وقتی آن بخش فیلم به اتمام رسید من طبق عادت برگشتم تا ببینم مرحوم دوستدار چه نظری دارد اما دیدم در اتاق فرمان شلوغ است. برادران اخوان به استودیو امده بودند. خوب طبیعی بود گاهی صاحب فیلم برای آگاهی از روند دوبله به استودیو بیاید. اما همراه آنها شخصی بود که عینک زده بود و اقای دوستدار و بقیه حضار به دور او جمع شده اند. خوب که نگاه کردم دیدم چقدر چهره اش آشناست تا اینکه دریافتم او خود ویلیام هولدن است.

برگشتم و با آرنج دست به منوچهر زدم و گفتم برگرد پشت سرت رو ببین. منوچهر هم برگشت و نگاه کرد. بعد خیلی عادی برگشت و به من گفت : خوب خودشه دیگه!!! به اتاق فرمان رفتیم. در آنجا ویلیام هولدن جمله ای گفت که همه ما تحت تاثیر قرار گرفتیم. او گفت من فارسی بلد نیستم. اما از آنجا که رل این شخصیت را من بازی کردم از نحوه صحبت کردن شما این را دریافتم که شما بخوبی احساس من را در این سکانس دریافتید و من واقعا احساس کردم که به زبان شما حرف می زنم.

دوبله ایران دارای چنین جایگاهی بود.

ارسال: #11

ارسال: #12

استاد جلال مقامی از شایعات و خبرهای ناقصی که گاهی در رسانه ها منعکس می شود  بسیار گله مند بودند. در همین راستا ایشان خاطره تلخی را نقل نمودند:
در روزهای پایانی فروردین ماه 75 دخترم از انگلیس تماس گرفت و بشدت گریه می کرد. (تنها فرزند استاد  با همسر و دو نوه ایشان در حال حاضر در فرانسه زندگی می کنند اما در سال 1375 آنها ساکن انگلستان بودند). ایرانیان خارج از کشور یکی از دلمشغولی هایشان در غربت گوش دادن به رادیوهای فارسی زبان محلی است. خبر خیلی ناگهانی بود. یکی از رادیوهای فارسی زبان در اخبارش عنوان می کند که : جلال مقامی هنرمند عرصه سینما در سانحه رانندگی درگذشت. ببینید وقتی دختر من این خبر را آنهم در هزاران کیلومتر دورتر می شنود چه حسی پیدا می کند.

او با شنیدن این خبر سریعا با منزل تماس می گیرد و خوشبختانه من منزل بودم. پای تلفن زار می زد و من می گفتم منکه الان خودم هستم و الان داری با تلفن با من صحبت می کنی اما او انقدر شوکه شده بود که باورش نمی شد. 29 فروردین سال 75 جلال مقدم در اثر تصادف جان خود را از دست می دهد و متاسفانه رادیوی محلی اشتباها بجای جلال مقدم می گوید جلال مقامی. به همین سادگی در اثر یک اشتباه سالها پیش این رادیوی محلی خاطره تلخی را برای تنها دخترم رقم می زند.


 

 

 

 

ارسال: #13

نقل قول مستقیم از استاد جلال مقامی در خصوص روبرو شدن با دوستدارانشان

اوایل این هفته فرصتی پیش آمد تا مجددا ساعاتی در خدمت استاد باشم. این تاپیک را با اتفاق ایشان مرور کردیم. وقتی به پست جان اسنوی عزیز رسیدیم استاد خودشان آن پست را خواندند و با دیدن دستخط خودشان پس از 23 سال و نگهداری آن توسط یکی از کاربران سایت که قطعا در آنزمان در سنین نوجوانی بودند بسیار متعجب شدند. با دیدن ذکر دقیق تاریخها و حتی ساعات نمایش فیلمها گویی تمام خاطرات دوبله های همزمان در جشنواره های کودک اصفهان برایشان زنده شد. استاد فرمودند همیشه برای کسانیکه از او تقاضای عکس انداختن و امضا گرفتن داشتند احترام فراوانی قائل بود و هرگز حتی زمانیکه عجله هم داشته اند به هیچکس پاسخ منفی نمی دادند.

در همین راستا ایشان تعریف کردند که در اصفهان و در یکی از همین جشنواره های دوبله همزمان پس از اتمام فیلم عده ای نزد من آمدند و تقاضای گرفتن امضا را از من داشتند. در بین آنها کودکی بود که با هزار زحمت خود را از بین کسانیکه در اطراف من بودند به من رساند. یک دستمال کاغذی همراهش بود و به تبعیت از دیگران آنرا به من داد تا روی آن برایش امضا کنم. به این کودک گفتم: پسرم ، عمو مقامی که نمی تونه روی دستمال کاغذی برای تو امضا کنه، صبر کن تا روی یک کاغذ برایت امضا کنم.

بعد از اینکه اطرافم خلوت شد از جیب خود کاغذ بلا استفاده ای پیدا کردم و آنرا برایش امضا کردم و  به او دادم و از هم خداحافظی کردیم. لحظاتی بعد دیدم آن کودک با ذوق و شوق فراوان به دنبالم آمد. در دستش یک جلد قرآن جیبی بود و گفت : آقای مقامی این هدیه را مادرم داد که به شما بدهم. خانم محترمی که مادر آن کودک بود به نزد من آمد و گفت : اقای مقامی، فرزند من بسیار دوست داشت شما را ببیند. متاسفانه کاغذی پیدا نکردیم. من از دور شاهد کار شما بودم. فکر می کردم با دیدن دستمال کاغذی از دادن امضا امتناع می کنید و باعث رنجش فرزندم می گردید. این قرآن را من از مکه آورده ام و قابل شما را ندارد.

استاد با احساس خاصی این ماجرا تعریف می نمودند. ایشان به مادر آن کودک گفتند: این چه حرفیست می زنید. شما به من یک جلد کلام خدا را داده اید این من هستم که قابل این قرآن را ندارم. استاد در ادامه فرمودند از آن ماجرا بیش از بیست سال می گذرد و قطعا آن کودک امروز جوان بزرگی شده است. اما من هنوز آن قرآن را نگهداشته ام ......

..... و این در حالیست که یکی از دوستان در همین سایت تعریف می کردند که در بهشت زهرا یکی از همین گویندگان بزرگ را دیده اند که بر مزار یکی از هنرمندان مشغول فانحه خوانی بوده اند. به ایشان نزدیک شدند و عرض ادب کردند اما در پاسخ می شنوند که : آقا اینجا هم دست از سر ما بر نمی دارید!!!!!! . شاید همین برخورد جناب مقامی بوده که امروز بعد از 23 سال ، دوستی به ما می پیوندد و با عشق و علاقه امضای ایشان را در طول این مدت حفظ نموده اند و آنرا با ما به اشتراک می گذارند. آنروز قطعا جان اسنو  تصور نمی کردند جناب مقامی امضای خودشان را بعد از 23 سال در این سایت رویت کنند و خاطرات جشنواره های کودک اصفهان برایشان تازه گردد .....
 

 

 

ارسال: #14

جشنواره های کودک بدلیل برگزاری آنها در شهرستانها معمولا خاطرات زیادی را برای ما به همراه داشت. اما بد نیست بدانید که این دوبله همزمان برای اولین بار در تهران به اجرا در آمد. و پس از آن بجز یکبار در کرمان و سه بار در همدان، همه ساله اصفهان به پایگاه این جشنواره مبدل گردید. دوبله همزمان کار طاقت فرسایی بود. در اصفهان ما در سانس های مختلف باید در سینماهای مختلفی حضور پیدا می کردیم. سینما ساحل - سینما سپاهان و بعد چهار باغ و ......

یکی ار معضلات دوبله همزمان ان بود که نسخه تمرینی ما فاقد سانسور بود اما نسخه ایکه در سینما نمایش داده می شد، ممیزی می گردید. این موضوع فشار زیادی به ما وارد می کرد. خاطرم هست در تهران من و همسرم به تنهایی در سینما شهر قصه مشغول دوبله بودیم. آنقدر ممیزی فیلم زیاد بود و فیلم از یک سکانس به سکانس دیگری می پرید که من و خانم رفعت هاشم پور مدام در حال ورق زدن دیالوگها و پیدا کردن آن و نشان دادن به یکدیگر بودیم. 

در اواسط فیلم همسرم از این وضعیت به ستوه آمد و در نیمه فیلم از شدت عصبانیت از پشت میکروفن بلند شد و به خارج از سینما رفت و من به تنهایی مجبور شدم تک و تنها تمام نقشها را گویندگی کنم. اقای شجاع نوری که در آنزمان مسئولیت این امر را بعهده داشتند از این موضوع ناخشنود گردیدند اما من برایشان توضیح دادم که باید به خانم رفعت حق بدهید. ما در طول فیلم مدام در حال ورق زدن دیالوگها بودیم و سر درگم می شدیم.

یکسال این جشنواره در کرمان برگزار گردید. متاسفانه دست اندرکاران مکان خوبی را برای اسکان همکاران در نظر نگرفته بودند که با اعتراض ما و مساعدت اقای یزدی محل اسکان ما را که در یک پادگان قرار داشت به هتل محل استقرار هنرپیشگان تغییر دادند. بدلیل برگزاری جشنواره تمام هتل های کرمان اشغال شده بود. همکاران به گروه های دو و سه نفره تقسیم می شدند و هر گروه به یک سینما می رفت. من و  پرویز ربیعی به همراه خانم شعشعانی برای دوبله فیلمی که در آن آنتونی کوئین بازی می کرد به یکی از سینماها رفتیم. من آنروز تمام سعی و تلاش خود را نمودم تا دوبله ای داشته باشم در شان بازیگریِ آنتونی کوئین. صدای خود را تا حد ممکن بم نمودم و تمام لکنتهای آنتونی کوئین را اجرا نمودم.

عزت الله انتظامی و داوود رشیدی نیز در سالن سینما حضور داشتند. ما در فضایی که در بالکن سینما   تعبیه شده بود مستقر بودیم. فیلم که تمام شد عزت الله انتظامی و داوود رشیدی برای عرض خسته نباشید به بالا آمدند و با هم خوش و بش نمودیم. عزت الله انتظامی گفت پس منوچهر(اسماعیلی) کجاست؟ ما گفتیم : منوچهر؟ منوچهر اسماعیلی در تیم ما نیست. عزت الله انتظامی بسیار تعجب نمود و فکر کرد که با او شوخی می کنیم. او که خود به دوبله اشنایی داشت گفت مگر منوچهر آنتونی کوئین را صحبت نمی کرد؟ و خانم شعشعانی با خنده گفت خیر، آقای مقامی بجای انتونی کوئین صحبت می کرد!!!!!

دوبله همزمان گاهی بداهه گوئی هایی را می طلبید که واقعا به آن نیاز بود و این بداهه گوئیها به امری عادی در دوبله همزمان تبدیل شده بود. خاطرم هست در همان کرمان فیلم دیگری را دوبله می کردیم. یک فیلم ژاپنی که درباره زندگی دو فوتبالیست بود. این دو فوتبالیست با هم درباره بازیکن مورد علاقه خود صحبت می کردند بازیگر مقابل من نام یکی از فوتبالیستهای معروف را گفت. او وقتی از بازیگری که من بجایش صحبت می کردم سوال کرد که فوتبالیست مورد علاقه تو کیه؟ من در آنزمان بدلیل علاقه ایکه به احمد رضا عابد زاده داشتم گفتم : احمد رضا عابد زاده، سالن بعد از بردن نام احمد رضا عابد زاده غرق در شادی گردید.

در اصفهان نیز خاطرم هست که در فیلمی  بهمراه سعید مظفری گویندگی می کردیم که دو نفر درباره سفر و گشت و گذار در شهر های جهان صحبت می کردند . هنر پیشه نقش مقابل من می گفت تو دوست داری به کدوم شهر ها سفر کنی و از نزدیک ببینی . من باید می گفتم من که پول ندارم که بخوام سفر کنم و او اصرار می کرد که اگر پول داشتی دوست داشتی کدوم شهر ها رو ببینی و منهم در پاسخ دیالوگ رو عوض کردم و گفتم اگر پول داشتم میومدم همین اصفهان که بگم نصف جهان رو گشتم. با گفتن این دیالوگ جمعیت حاضر در سالن یکپارچه کف و سوت زدند و آنقدر به وجد آمدند که تا دقایقی کار ما مختل گردید   ......
 

ارسال: #15

خاطره جالب استاد جلال مقامی از دوبله فیلم مرز در دهه شصت در نقل قول مستقیم از ایشان (ویژه سایت سینما کلاسیک)

در دوبله گاهی بین همکاران ما مسائلی پیش می آید که باعث می گردد بر خلاف روال معمول از گوینده دیگری بجای گوینده ثابت یک هنرپیشه استفاده گردد. اوایل جنگ بود که اقای حیدری فیلم مرز را ساختند. این فیلم را برای دوبله به اقای ایرج رضایی دادند. ایرج رضایی بنا به دلایلی بر خلاف سوابق قبلی تصمیم می گیرند که گویندگی بجای سعید راد را به من محول کنند. او بشدت بر این موضوع پافشاری می کرد و کسی نبود که کوتاه بیاید. در این بین به سعید راد خبر می رسد که اینبار شخص دیگری قرار است بجای تو صحبت کند. این موضوع اصلا به مزاج سعید راد خوش نیامد.

روز موعود همه چیز برای دوبله فیلم آماده بود. سعید راد خبردار می شود و آنروز (شاید برای جلوگیری از این موضوع) به استودیو می آید .چهره سعید خود گویای نارضایتی ایشان از گویندگی من بجای نقش ایشان بود. بر حسب اتفاق ایرج رضایی سنگین ترین سکانس فیلم را انتخاب نموده بود. سکانسی که من باید در آن سه صفحه دیالوگ را با عصبانیت تمام و با لهجه کردی بجای سعید راد گویندگی می کردم. هنوز فریادهای خود را در آن سکانس از یاد نبرده ام. من این سکانس را با تمام وجود پشت میکروفن گویندگی نکردم بلکه بازی کردم. وقتی سعید راد در فیلم راه می رفت و بین چادرها فریاد می زد: پس غیرتتان کجا رفته؟ احساس می کردم خودم در حال بازی آن نقش هستم.

کارم که به پایان رسید برگشتم به اتاق فرمان نگاه کردم تا نظر ایرج رضایی را بدانم. او و آقای حیدری هر دو با علامت دست خود اعلام رضایت نمودند. به اتاق فرمان رفتم . خیس عرق شده بودم. ایرج رضایی مرا در آغوش گرفت و متعاقب آن آقای حیدری کارگردان فیلم از شدت خوشحالی روی بنده را بوسیدند. به صندلی سعید راد نگاه کردم. دیدم ایشان استودیو را ترک کرده بود.

مشغول استراحت بودم و خود را آماده می کردم تا بخشهای بعدی فیلم را گویندگی کنم که ناگهان دیدم سعید راد به استودیو بازگشت. در یک دستش یک جعبه شیرینی بود و در دست دیگرش دسته ای گل. او یکراست به نزد من آمد و گفت آقای مقامی صدای شما سن من را در این نقش 10 سال جوانتر نمود و شما به زیبایی تمام بجای من گویندگی کردید. فیلم مرز بر خلاف معمول با گویندگی من بجای سعید راد به روی پرده سینما رفت و اتفاقا با اقبال عمومی هم روبرو گردید.
 

ارسال: #16

شاید از نظر مردم عادی شنیدن درباره دوبلورهای فقید که چهره در نقاب خاک دارند زیاد جذاب نباشد اما کاربران این سایت که عاشقانه صدای این عزیزان را نمی شنوند بلکه می فهمند برایشان هر خبری یا خاطره ای از آنان جذاب است و همیشه تشنه شنیدن هستند. در این میان مرگ کاووس دوستدار آنهم در سنین جوانی بیش از هر چیزی برای ما غم انگیزتر جلوه نمود. شاید اگر او زنده مانده بود امروز دیدن بسیاری از فیلمها برای ما جذابتر بنظر می آمد. مهم نیست که دیگران اینگونه خبرها را کلیشه ای می نامند . مهم آنست که برای ما شرایطی بوجود آمده است که بواسطه ارتباط اعضا سایت با گویندگان امروز می توانیم موثق ترین خبرها را از آنها بگیریم .متاسفانه امروز بسیاری از این عزیزان شرایط خوبی ندارند. کسی اینروزها از ناصر احمدی که با بیماری دست و پنجه نرم می کند سراغی نمی گیرد. و یا ایرج رضایی که شرایط خوبی ندارد و اینروزها بیشتر در باغ خود در ارنگه کرج روزگار می گذراند و یا .....


کاووس دوستدار شخصیت عجیبی داشت. هریک از همکارانش وقتی می خواهند درباره او صحبت کنند با حسرت از او یاد می کنند. متاسفانه و متاسفانه بسیاری از خاطرات آنها قابل انتشار نیست و ما مجبوریم آنها را برای همیشه در سینه سایت سینما کلاسیک بعنوان یک راز نگه داریم. از شوخ طبیعی هایش در مراسم ازدواج زنده یاد سعید شرافت با شهلا ناظریان گرفته تا دلایل عدم ازدواجش ، بویژه اینکه خاطر خواه پرو پا قرصی هم داشت.

قبلا در مصاجبه شش ساعت گفتگوی بی پرده با منوچهر والی زاده خواندید که منوچهر والی زاده و منوچهر نوذری در حالیکه به سینما یونیورسال رفته بودند تا فیلم گنج قارون را ببینند خبر مرگ کاووس را دریافت می کنند. اما همانروز و در همان ساعات در استودیو شهاب جلال مقامی وزنده یاد نیکو خردمند مشغول دوبله یک فیلم هندی بودند. تلفن زنگ می زند و زنده یاد صادق ماهرو جواب می دهد.

جناب مقامی تعریف می کنند که لحظاتی بعد صادق ماهرو در حالیکه دو دستش را به دو طرف چهارچوب در گرفته بود با رنگی پریده و با صدایی بریده می گوید .... کاووس مُرد .....  این خبر آنقدر ناغافل بود که من فکر می کردم شوخی می کند. بطرف تلفن رفتم. ماهرو گوشی را روی تلفن نگذاشته بود و روی میز قرار داشت و تماس قطع نشده بود. گوشی را برداشتم. ایرج دوستدار هنوز پشت خط بود. تنها چیزیکه یادم می آید صدای بهت زده ایرج بود که مدام تکرار میکرد ..... کمرم شکست ..... کمرم شکست .....

در اوایل انقلاب حساسیتهای زیادی روی خانواده دوستدار بود. بدلیل آنکه از اقلیتهای مذهبی بودند. اگر چه رسما ممنوع الکار نبودند اما ارشاد ترجیح میداد صدای ایرج دوستدار  در فیلمهایی که بعد از انقلاب دوبله می شدند شنیده نشود. در همان زمان تصمیم به دوبله فیلمی از جان وین گرفته می شود. ایرج دوستدار دوبلور ثابت او بود و حالا در غیاب او مشکل می توانستند صدایی را جایگزین آن کنند.

بهترین گزینه ایرج ناظریان بود. به سراغ ایرج ناظریان می روند و به او پیشنهاد می دهند که بجای جان وین گویندگی کند. ایرج می گوید ابدا، ایرج دوستدار خودش حی و حاضر و زنده است. هرچه اصرار می کنند بیفایده بود و ایرج ناظریان می گوید اگر یک میلیون تومان هم به من بدهید من جای جان وین حرف نمی زنم ( یک میلیون تومان برای آنموقع که دستمزد گویندگی در فیلمهای نقش یک 20 تا 50 هزار تومن بود خیلی بود.

به ایرج ناظریان می گویند اما ارشاد با گویندگی ایرج دوستدار مخالف است و ما چاره ای نداریم. ایرج ناظریان هم خیلی قاطع می گوید پس فیلمو دوبله نکنید. دوبله نشه بهتره تا اینکه در حضور ایرج دوستدار شخص دیگری بجای جان وین حرف بزند.........

البته این فیلم در نهایت دوبله می شود. اما هیچ ایرجی بجای جان وین گویندگی نکرد. اینکه چه کسی گویندگی کرد بماند، اما وقتی اخلاق و منش بعضی از این بزرگان را می شنویم افسوس می خوریم که چرا برخی دیگر در صحبت کردن بجای هنرپیشه هایی که مختص دوبلور دیگریست سعی دارند گوی سبقت را بگیرند و بقول رابرت میچم محترم بجای هر موجود زمینی و هوایی و دریایی می خواهند گویندگی کنند. یا بقول یکی دیگر از گویندگان : (آقای فلانی) اگر روش میشد بجای زنهای فیلمها هم صحبت می کرد!!!!!
ایکاش این جماعت دوست داشتنی مانند ایرج ناظریان حرمتها را بیشتر حفظ می کردند ..........
 

 

ارسال: #17

یک ماجرای خواندنی از دوبله فیلم تیغ آفتاب (اختصاصی ویژه سینما کلاسیک)


قبل از خواندن این خاطره توجه شما را به اسامی گویندگان فیلم تیغ آفتاب که توسط زینال عزیز در دانشنامه دوبله فیلمهای سینمایی بعد از انقلاب ارسال شده است جلب می نمایم:
http://cinemaclassic.ir/Thread-%D8%AF%D8...975#pid975


اوایل هفته منصور پیامکی برایم ارسال کرد که شبکه اچ دی تهران در حال پخش یک فیلم با گویندگی جلال مقامی ست. اواسط فیلم بود. فیلم تیغ آفتاب. در این فیلم اغلب گویندگان بزرگ حضور داشتند و بخاطر موضوع فیلم همگی با لهجه روستایی (شبیه لهجه کرمانشاهی) صحبت می کردند. جناب مقامی بارها تجربه این گویش را داشتند. در فیلم سفر سنگ و یا فیلم غزل بجای فرامرز قریبیان و یا فیلم مرز بجای سعید راد.

سایر گویندگان نیز با توجه به تجربه خود اغلب از همین لهجه پیروی نموده بودند. شخصا اعتقاد دارم گویندگی در چنین شرایطی قطعا برای یک دوبلور مشکلتر از گویندگی بدون لهجه است. اما در این فیلم اغلب گویندگان از فهیمه راستکار گرفته تا منوچهر اسماعیلی و حتی خانم رفعت هاشم پور به زیبایی تمام در حال گویندگی بجای هنرپیشگان ایرانی بودند (واقعا یاد زمانیکه فیلمهای ایرانی صداگذاری می شدند بخیر).

بگذریم. بلافاصله به استاد تلفن زدم تا فیلم را ببیند. هنوز ده دقیقه از اطلاع رسانی بنده نگذشته بود که جناب مقامی تماس گرفتند و گفتند گوینده ها را شناختی یا بگم؟ که خدمتشون عرض کردم اغلبشون رو شناختم (البته با تقلب از روی پست جناب زینال ) و بعد فرمودند این فیلم رو خودم دوبله کردم و از من خواستند تا بعدا به ایشان یادآوری کنم تا جریان دوبله این فیلم را تعریف کنند. با خود فکر می کردم که در پس دوبله اغلب فیلمها ماجراهایی وجود داشته که ایکاش فرصتی پیش می آمد تا بتوانیم  تمام آنها را جمع آوری کنیم.(هر چند بسیاری از آنها قابل انتشار نیستند و بسیاری  هم اگر منتشر شود ممکن است برخی از آشکار شدن مسائل پشت پرده ناراحت شوند. بهر حال روز پنج شنبه قسمت شد تا مجددا در خدمت استاد باشم و به ایشان یادآوری نمودم تا ماجرای دوبله تیغ آفتاب را تعریف کنند.

جناب مقامی نقل کردند که تمام گویندگانیکه مناسب چهره های بازیگران بودند را انتخاب کردند. من انصافا هر وقت به اسامی گویندگان فیلمهایی که مدیریت دوبله آنها بعهده جلال مقامی بوده است نگاه می کنم می بینم ایشان وسواس شدیدی به این موضوع داشتند که صدای گوینده باید به چهره بازیگر بخورد. این برای ایشان یک اصل و اصولی بود که همیشه رعایت می کردند و برای دعوت از گویندگان هیچوقت مصالح فردی و رابطه و دوستیهایشان را فدای این موضوع نمی کردند (چیزیکه اغلب مدیران دوبلاژ رعایت نمی کردند). برای پی بردن به این اصل کافیست کمی به خود زحمت دهید و به دانشنامه فیلمهای بعد از انقلاب مراجعه کنید. خوشبختانه در فیلمهای ایرانی بواسطه تیتراژ فیلمها اسامی تمام مدیران دوبلاژ موجود است.

وقتی به اسم هر مدیر دوبلاژی بر می خورید می بینید که آن مدیر دوبلاژ اصلا به این موضوع فکر نمی کرده که فرضا اگر فرامرز قریبیان در فیلم حضور دارد صدای هیچ گوینده ای مانند جلال مقامی با چهره او همخوانی ندارد (البته نه در تمام فیلمها) اما می بینیم که در کمال خودخواهی گاهی خود مدیر دوبلاز بجای او گویندگی نموده است و الی ماشا الله .... من این موضوع را امروز عینا با چک نمودن تک تک پستهای دانشنامه فیلمهای فارسی آنهم در حضور جناب مقامی به وضوح دیدم و به یقین رسیدم. (واقعا مسائلی که نقل می کردند جای تامل زیادی داشت. چون نام هر فیلمی را که می خواندم و در پس ان نام مدیر دوبلاژش را به وضوح میدیم که انتخاب گویندگان نقشهای اصلی اغماض شده است)

باز هم بگذریم چون این قصه سر دراز دارد و خارج از حوصله این تاپیک است (در حاشیه هم البته عرض کنم که وقتی به فیلم مرضیه که جناب ایرج ارسال نمودند رسیدم و به استاد گفتم استاد شما کجا و ابوالفضل پور عرب کجا؟ پس چرا خسرو ..... که استاد گفتند اینو راست میگی منهم مجبور شدم وقتی دیدم فیلم فلان و فلان را فلانی فرامرز قریبیانشو خودش گفت، گفتم یکبار هم من .....  (چقدر این ماجراها پیچیده ست بخدا)

برگردیم به تیغ آفتاب. وقتی فیلم را میدیدم بیشتر از آنی که از فیلم لذت ببرم محو گویندگی گویندگانش شده بودم. همه گوینده ها بدرستی انتخاب شده بودند. حتی بر خلاف حضور شهلا ریاحی اما رفعت هاشمپور بجای هما روستا گویندگی می کند و جناب مقامی گویندگی بجای شهلا را به فهیمه راستکار واگذار می کند. وقتی این فیلم بدست جلال مقامی می رسد از سوی اقای جوانمرد (کارگردان) و فرحبخش (تهیه کننده) پیامی دریافت می کنند که داریوش ارجمند گفته من خودم میخواهم بجای خودم گویندگی کنم. جناب مقامی می گویند اشکالی ندارد اما اول باید تست بدهند.

ماجرای تست گویی زیاد مزاج جناب ارجمند خوش نمی آید و ایشان می فرمایند که من خودم این نقش را بازی کردم. جناب مقامی هم اعتقاد داشتند که با این موضوع مشکلی ندارند و قطعا وقتی داریوش ارجمند خودش این نقش را بازی نموده پس قطعا می تواند احساسات خود را بخوبی بروز دهد. منظور جناب مقامی از تست رعایت فاصله ها ، سینک گفتن و بموقع گویندگی کردن بود و ایشان نمی توانستند ریسک کنند و سایر گویندگان را دعوت کنند و بعد ببینند جناب ارجمند نمی توانند مانند دیگران بر کار مسلط شوند. از طرفی این موضوع زمانی بوقوع می پیوندد که کم کم زمزمه های صدای سر صحنه بلند شده بود و ارشاد اعتقاد داشت که سعی شود تر جیحا خود هنرپیشه ها بجای خودشان گویندگی کنند. لذا ارشاد نیز از این موضوع پشتیبانی میکرد.

از طرفی صاحبان فیلم و کارگردان نیز زیاد با این موضوع موافق نبودند و ترجیح میدادند جناب مقامی برای این نقش گوینده تعیین کنند. به هر حال جناب داریوش ارجمند رضایت می دهند که تست بدهند. جناب مقامی سکانسی که محمد نمازی و داریوش ارجمند و یکی از هنرپیشه های زن در چادر باهم گفتگو می کنند را انتخاب می کند. ایشان می گویند برای اینکه جناب ارجمند راحت باشند و بتوانند در شرایط قرار بگیرند خودم بجای پیر مرد و آن زن حرف زدم تا جناب ارجمند بتوانند بجای خودشان صحبت کنند. نتیجه اصلا رضایت بخش نبود. اقای ارجمند به جناب مقامی می گویند مگر الان صدای خودت به این پیرمرد میخورد؟ که جناب مقامی می فرمایند من این نقش را برای اینکه شما بتوانید بجای خودتان صحبت کنید حرف زدم وگرنه من اقای رسول زاده را بجای این نقش انتخاب نموده ام.

در هر حال نسخه به ارشاد فرستاده می شود و همه به این نتیجه می رسند برای اینکه به فیلم لطمه نخورد از گوینده استفاده شود. جناب ارجمند از آقای مقامی سوال می کنند خوب، چه کسی قرار است بجای من حرف بزند؟ و جناب مقامی هم پاسخ می دهند همان کسیکه در ناخدا خورشید بخوبی از عهده حرف زدن بجای شما برآمدند اقای منوچهر اسماعیلی. و اقای ارجمند پاسخ می دهند اما من از ناخدا خورشید راضی نبودم!!!!!!!!!!!

(فکر کنم بعد از این جمله جناب مقامی دنبال یک دوربین می گشتند که مثل مهران مدیری به آن نگاه کنند و زل بزنند به دوربین)



   

 
نظر شخصی: منوچهر اسماعیلی در ناخدا خورشید و تیغ افتاب نه تنها خوب بود بلکه کمک شایانی نیز به بازی داریوش ارجمند نمود. او بینظیر بود .....
 

 

 

ارسال: #18

ماجرای تعریف منوچهر زمانی از ایرج رضایی و دوبله بوچ کسیدی و ساندانس کید(اختصاصی ویژه سینماکلاسیک)

استاد ایرج رضایی ، شاعر گوینده ، گرد پیری روی چهره اش نشسته است اما دلش همچنان جوان است. وقتی از گذشته ها تعریف می کند امکان ندارد چند بیت شعر هم چاشنی خاطراتش نکند. وقتی با او صحبت از منوچهر زمانی شد با حسرت فراوان گفت یکی از آرزوهایم این است که یکبار دیگر منوچهر زمانی را ببینم. خیلی دلم برایش تنگ شده است. چنان با حسرت از منوچهر زمانی صحبت می کرد که بسیار کنجکاو شدم. و استاد خاطره ای از روزهای اولی که به دوبله آمده بود از منوچهر زمانی تعریف کرد:

هنگام دوبله یکی از فیلمها وقتی کار ما تمام شد منوچهر زمانی در اتاق فرمان با یکی از دوستانش مشغول صحبت کردن بود. میکروفن اتاق فرمان باز بود و صدایش به داخل استودیو می آمد و من می شنیدم. منوچهر به دوستش گفت: وقتی ایرج حرف می زند من دلم ریش ریش می شود. صدای خوبی داره اما میترسم اگر بهش بگم پر رو بشه. کار که تمام شد به اتاق فرمان رفتم. بدون هیچ تمارضی به او گفتم من حرفهایت را درباره خودم شنیدم. و به او گفتم خدا چنان ظرفیتی به من داده که هیچوقت از حد خودم عدول نکنم. من هیچوقت پر رو نمی شوم. منوچهر زمانی خندید و در آغوشم گرفت و مرا بوسید گفت شوخی کردم و در پی آن بود تا از دلم در بیاورد.....

از استاد خواستم درباره دوبله شخصیت پرسی گریس (استارتر مارتین) در فیلم بوچ کسیدی خاطره ای تعریف کند خندید و گفت مردان حادثه جو؟ گفتم :بله
گویا استاد به قعر دوبله بازگشته باشند و با همان تیپی که برای این شخصیت ساخته بودند گفتند: ببخشین ن . او تعریف کرد که:  از قبل از شروع دوبله فیلم با شوخی به جلال مقامی و چنگیز جلیلوند گفتم بریم که امروز میخوام روی جفتتون رو کم کنم (با خنده). وقتی از او پرسیدم چگونه این تیپ را خلق کردید؟  و از چه کسی یا چه چیزی کمک گرفتید؟ آیا مدیر دوبلاژ به شما کمک کرد؟  گفت: هیچکس ، از خودش!!!!. تیپ استارتر مارتین در اون فیلم به من گفت چگونه بجایش حرف بزنم. راه رفتنش و حالتهای صورتش نا خودآگاه اینگونه حرف زدن را به ذهن من رساند.

اون شعر شیرازی هم نه تو دیالوگ بود و نه کسی به من گفته بود. ابداع خودم بود که موقع دوبله به ذهنم رسید و  در جای مناسب آنرا خواندم.

پی نویس: ظاهرا  دوبله مردان حادثه جو محلی شده بود برای دوئل بداهه گوئی گویندگان. در جائیکه جلال مقامی و چنگیز جلیلوند در این فیلم با یکدیگر کورس گذاشته بودند تا از هم عقب نمانند ایرج رضایی هم عرصه را مناسب دیده است تا گوشه ای از هنر خود را به رخ این دو گوینده بزرگ بکشد.
 

ارسال: #19

پیش تر از اینها در پست شماره 15 در خصوص دوبله فیلم مرز به سرپرستی استاد ایرج رضایی خاطره ای به نقل از استاد جلال مقامی خدمت دوستان عرض نمودم. اینروزها به دلیل ساخت پرتره مستند استاد ایرج رضایی فرصتی پیش آمده است تا جناب ایرج رضایی را بیشتر ملاقات کنیم. بسیار دوست داشتم این ماجرا را از زبان ایشان نیز بشنوم. به هر حال ایشان مدیر دوبلاژ آن فیلم بودند. من قبلا مصاحبه های استاد را در دهه هشتاد شنیده بودم و  از همان زمان می دانستم ایشان مدیر نفوذ ناپذیری هستند و بقول خودشان نسبت به سایر همکارانشان جرات بیشتری داشتند (این موضوع با توجه به سوابق کاملا مشهود است)

اتفاقات دوبله فیلم مرز به روایت استاد ایرج رضایی با روایت جناب مقامی مطابقت داشت. بجز اینکه ایشان در پایان روایت خودشان فرمودند زهره شکوفنده هنوز بابت آنروز دلخور هستند. وقتی از ایشان پرسیدیم چرا؟ فرمودند:شب قبل به جلال تلفن کردم .من داشتم با این تغییر در کار دوبله تحول ایجاد میکردم . جلال ابتدا نپذیرفت و گفت بگو - م.الف - بیاد بجای سعید راد حرف بزنه و من گفتم نه، تشخیص من اینه که تو بیای. 

از قبل پیش بینی هرگونه اتفاقی را کرده بودم. همه نگران بودند که حتی ممکن است کار به درگیری کشیده بشه. کار شروع شده بود و سکانسهایی در حال ضبط بود که زهره باید گویندگی میکردد. جلال هم که تازه آمده بود منتظر بود تا وقتی موقعش شد به اتاق ضبط برود. در همین موقع سعید راد وارد استودیو شد. برافروخته بود و کاملا معلوم بود که ناراضی ست. من به اتاق ضبط رفتم و در حالیکه سکانس مربوط به زهره پخش میشد با عصبانیت دیالوگها را از زیر دستش کشیدم و ضبط را متوقف کردم و از جلال خواستم برای ضبط آماده شود.

اگر چه خانم زهره حق داشت گله مند شود اما من فقط می خواستم به آقای بازیگر بفهمانم که انتخابم اشتباه نبوده و به قابلیتهای جلال ایمان داشتم. یکی از سکانسهای سخت را آماده کردم که حتی وقتی جلال دید گفت : حالا چرا از اینجا؟ منظورش این بود که ابتدا سکانسهای سبکتر را بگیریم تا گرم بشه اما من میدونستم که میتونه ........   (بقیه ماجرا را هم که قبلا از زبان آقای مقامی در پست 15 نقل شده است)

ایرج رضایی تعریف کرد که همین مشکل را در دوبله فیلم بی پناه هم داشتم. در دوبله فیلم بی پناه همه به من فشار می آوردند که جلال مقامی برای گویندگی در نقش مصطفی طاری که نقش یک معتاد را بازی میکرد مناسب نیست. از ارشاد گرفته تا صاحب فیلم همه به من می گفتند که آقای - بوق - را بزارم بجاش حرف بزنه. اما من یک کلام گفتم که تشخیص من جلال مقامیه. 

روز قبل از دوبله آقای داوود نژاد (کارگردان فیلم) هم به من زنگ زد و از اینکه من جلال رو برای این نقش در نظر گرفته بودم ناراضی بود. اما همه دیدند که اون نقش یکی از ماندگارترین نقشهایی بود که با صدای جلال مقامی در سینما ثبت شد. همیشه دنبال چنین تغییراتی بودم و هیچکس نمی تونست به من امر ونهی کنه. وقتی دوبله بی پناه تموم شد کارگردان به مسئولین ارشاد گفته بود که فلانی به نظر من علم اینکار رو داره.

هیچکس نمی تونست به من گوینده ای رو برای نقشی توصیه کنه. یک روز قبل از اینکه فیلم معروفی رو دوبله کنم از استودیو که اومدم بیرون یکی از هنرپیشه های معروف  همون فیلم با ماشین پیچید جلوی من و شیشه رو کشید پایین و به من گفت: کی قراره فردا جای من حرف بزنه؟ تو چشمهاش نگاه کردم و گفتم : فردا معلوم میشه. شما بفرمائید. 

وقتی استاد اینها را تعریف می کردم واقعا در دل بخاطر شجاعت و شهامتش او را تحسین میکردم و نا خودآگاه یاد ماجرای دوبله فیلم جاسوس بازی با شرکت رابرت رد فورد افتادم. مقایسه کردم ایرج رضایی را با سعید مظفری. دوستانیکه ماجرای دوبله جاسوس بازی و ضعف و کوتاه آمدن آقای سعید مظفری را می دانند ، خوب می فهمند که من چه می گویم.
 

 

ارسال: #20

وقتی سریال عطر گل یاس به اتمام رسید، استقبال مردم باعث شد تا زنده یاد بهمن زرین پور با اغلب عوامل این سریال ، سریال دیگری را کلید بزند به اسم آوای فاخته. بهمن زرین پور آثاری را که کارگردانی می کرد خودش می نوشت. بعد از اتمام سریال آوای فاخته آنرا به جلال مقامی می دهد تا دوبله کند. جناب مقامی هم تصمیم می گیرند تا با تلفیقی از بازیگران و گویندگان کار دوبله این سریال را انجام دهند.
استاد که بشدت از فوت دوست نزدیکش بهمن زرین پور غمگین بودند این خاطرات را با حزن فراوان برایم تعریف می کردند. بهمن زرین پور و جناب مقامی سالها در یک آپارتمان در مهرشهر کرج با یکدیگر همسایه بودند و اوقاتی زیادی را با یکدیگر سپری می کردند. در مراسم تشیع جنازه بهمن زرین پور پرویز پرستویی بسیار مراقب استاد بود و هنگام خاکسپاری برای جناب مقامی یک صندلی پیدا می کنند تا ایشان بنشینند و کمی آرام بگیرند. وقتی از ایشان پرسیدم از دوبله آوای فاخته و وجه تمایزش برایمان تعریف کنند با حسرت از گذشته لب به سخن گشودند: 
آوای فاخته سریالی بود که در آن بهمن ضمن نویسندگی و کارگردانی به همراه همسرش مینا و دخترش سولماز با هم در آن نقش آفرینی هم کردند. منهم در آن سریال ضمن مدیریت دوبلاژ بهمراه همسرم گویندگی کردم. میدانستم سریال پر مخاطبی خواهد شد بنابراین خیلی برای انتخاب گویندگان دقت کردم. خوب در این سریال سه تن از همکارانم بازی می کردند و من برای انتخاب گوینده برایشان مشکلی نداشتم. مرحوم نیکو خردمند، اکبر زنجانپور،و ژاله علو. پرویز پرستویی هم صدای بسیار خوبی داشت بنابراین از او خواستم تا خودش بجای خودش گویندگی کند.

در نبود و فقدان ایرج ناظریان بهتر بود تا داوود رشیدی را نیز پای میکروفن بکشانم. یکی از شخصیتهای اصلی سریال آزیتا حاجیان در نقش فرخنده بود که نقش زنی مغموم و رنج کشیده را بازی میکرد. بنابراین رفعت هاشم پور را بجایش انتخاب نمودم. صدای مرحوم عطالله کاملی هم که با چهره منوچهر حامدی کاملا همخوانی داشت. خودم هم بجای مرحوم بهمن زرین پور که نقش یک استاد تار را داشت گویندگی کردم.

اما یکی از مشکلات و پیچیدگیهای این سریال نقش صنم (با بازی سولماز زرین پور) دختر فریدون (اکبر زنجانپور)  بود. این دختر در شوروی سابق بدنیا آمده بود و در آنجا بزرگ شده بود بنابراین باید لهجه تاجیکی داشته باشد. برای یافتن کسیکه بتواند بجایش گویندگی کند به واحد سرویس خبری برون مرزی رفتم و در آنجا همکاری را پیدا نمودم که خیلی خوب به زبان تاجیکی صحبت میکرد. اما مشکل اینجا بود که صدایش برای سولماز مناسب نبود و کمی مسن بنظر می آمد. نهایتا به این نتیجه رسیدم که دیالوگهای صنم را به او بدهم و او تمام دیالوگها را خواند و صدایش را ضبط نمودم. نوار را به سولماز دادم و به او تاکید کردم که اگر می خواهد نقشش خوب از آب در بیاید باید آنقدر دیالوگها را گوش کند و بازخوانی نماید تا بتواند خودش بجای خودش گویندگی کند. بهمن اصرار داشت که از مهوش افشاری بجای سولماز استفاده کنم اما هر چه بررسی کردم دیدم صدای مهوش برای چهره سولماز مناسب نیست.

سولماز خیلی تمرین کرد و نهایتا موفق شد خودش بجای خودش و با لهجه تاجیکی حرف بزند. اما ماجرای دوبله آوای فاخته به همینجا ختم نمی گردد. از جناب مقامی پرسیدم که در جایی خواندم که خانم شهره لرستانی هنگام دوبله آوای فاخته بیمار  و در بیمارستان بستری بودند و  شما اجبارا از خانم زهره شکوفنده دعوت کردید که بجای خانم لرستانی گویندگی کند و خانم زهره شکوفنده  هم برای گویندگی بجای خانم لرستانی به بیمارستان می روند تا از او اجازه بگیرند.

استاد با تعجب به من نگاه کردند و گفتند این را چه کسی گفته؟ و متاسفانه هر چه فکر کردم ذهنم یاری ننمود که این مطلب را کجا خوانده ام و جستجوهایم در حوزه وب نیز بی نتیجه ماند اما مطمئن بودم آنرا در جائی خوانده بودم. استاد ادامه دادند که نخیر چنین چیزی صحت ندارد. البته  انتخاب من برای نقش بهنوش که خانم لرستانی آنرا بازی میکردند خود خانم شهره لرستانی بود و این درست است و اینکه من مجبور شدم از زهره بخواهم که بجایش گویندگی کند هم درست است اما دلیلش بستری بودن خانم لرستانی نبود.

                             
شهره لرستانی (بهنوش) با گویندگی زهره شکوفنده    آزیتا حاجیان ( فرخنده) با گویندگی رفعت هاشمپور              اکبر زنجانپور( فریدون) با گویندگی خودش


از استاد پرسیدم پس به چه دلیلی شما به این اجبار تن دادید و جناب مقامی ادامه دادند سریال آوای فاخته در واحد دوبلاژ سازمان دوبله شد  . روزیکه همه برای دوبله آمده بودند هر چه منتظر شدیم دیدیم خانم لرستانی نیامدند. نهایتا مطلع شدم که حراست سازمان از ورود ایشان ممانعت کرده است. همکاران حراست احترام خاصی برای بنده قائل بودند. به واحد حراست مراجعه کردم تا وساطت کنم اما وقتی دلایلشان را شنیدم، دیدم از دست من کاری بر نمی آید. بنابراین دیدم تنها کسیکه صدایش برای آن نقش مناسب است زهره شکوفنده است و بلافاصله در همانجا از زهره خواستم تا بجای نقش بهنوش گویندگی کند.

لازم به ذکر است که نقش بهنوش با بازی خانم شهره لرستانی در سریال آوای فاخته نقشی ست که خانم شهره لرستانی در مصاحبه های خودشان گفته اند که آنرا بیشتر از سایر نقشهایشان دوست دارند. همچنین این اولین باری نبود که جلال مقامی بجای کارگردان یک سریال که خودش در آن سریال بازی می کند گویندگی کرده باشد. ایشان سالها پیش بجای مسعود اسداللهی که خودش کارگردان سریالش بود (سریال طلاق) نیز گویندگی کرده بودند. در هر دو سریال ایشان ارتباط نزدیکی با کارگردان داشتند. مسعود اسداللهی علیرغم مهاجرت به آمریکا همچنان ارتباط خود را با جلال مقامی حفظ نموده است و از دوستان نزدیک ایشان هستند.