ارسال: #17

یک ماجرای خواندنی از دوبله فیلم تیغ آفتاب (اختصاصی ویژه سینما کلاسیک)


قبل از خواندن این خاطره توجه شما را به اسامی گویندگان فیلم تیغ آفتاب که توسط زینال عزیز در دانشنامه دوبله فیلمهای سینمایی بعد از انقلاب ارسال شده است جلب می نمایم:
http://cinemaclassic.ir/Thread-%D8%AF%D8...975#pid975


اوایل هفته منصور پیامکی برایم ارسال کرد که شبکه اچ دی تهران در حال پخش یک فیلم با گویندگی جلال مقامی ست. اواسط فیلم بود. فیلم تیغ آفتاب. در این فیلم اغلب گویندگان بزرگ حضور داشتند و بخاطر موضوع فیلم همگی با لهجه روستایی (شبیه لهجه کرمانشاهی) صحبت می کردند. جناب مقامی بارها تجربه این گویش را داشتند. در فیلم سفر سنگ و یا فیلم غزل بجای فرامرز قریبیان و یا فیلم مرز بجای سعید راد.

سایر گویندگان نیز با توجه به تجربه خود اغلب از همین لهجه پیروی نموده بودند. شخصا اعتقاد دارم گویندگی در چنین شرایطی قطعا برای یک دوبلور مشکلتر از گویندگی بدون لهجه است. اما در این فیلم اغلب گویندگان از فهیمه راستکار گرفته تا منوچهر اسماعیلی و حتی خانم رفعت هاشم پور به زیبایی تمام در حال گویندگی بجای هنرپیشگان ایرانی بودند (واقعا یاد زمانیکه فیلمهای ایرانی صداگذاری می شدند بخیر).

بگذریم. بلافاصله به استاد تلفن زدم تا فیلم را ببیند. هنوز ده دقیقه از اطلاع رسانی بنده نگذشته بود که جناب مقامی تماس گرفتند و گفتند گوینده ها را شناختی یا بگم؟ که خدمتشون عرض کردم اغلبشون رو شناختم (البته با تقلب از روی پست جناب زینال ) و بعد فرمودند این فیلم رو خودم دوبله کردم و از من خواستند تا بعدا به ایشان یادآوری کنم تا جریان دوبله این فیلم را تعریف کنند. با خود فکر می کردم که در پس دوبله اغلب فیلمها ماجراهایی وجود داشته که ایکاش فرصتی پیش می آمد تا بتوانیم  تمام آنها را جمع آوری کنیم.(هر چند بسیاری از آنها قابل انتشار نیستند و بسیاری  هم اگر منتشر شود ممکن است برخی از آشکار شدن مسائل پشت پرده ناراحت شوند. بهر حال روز پنج شنبه قسمت شد تا مجددا در خدمت استاد باشم و به ایشان یادآوری نمودم تا ماجرای دوبله تیغ آفتاب را تعریف کنند.

جناب مقامی نقل کردند که تمام گویندگانیکه مناسب چهره های بازیگران بودند را انتخاب کردند. من انصافا هر وقت به اسامی گویندگان فیلمهایی که مدیریت دوبله آنها بعهده جلال مقامی بوده است نگاه می کنم می بینم ایشان وسواس شدیدی به این موضوع داشتند که صدای گوینده باید به چهره بازیگر بخورد. این برای ایشان یک اصل و اصولی بود که همیشه رعایت می کردند و برای دعوت از گویندگان هیچوقت مصالح فردی و رابطه و دوستیهایشان را فدای این موضوع نمی کردند (چیزیکه اغلب مدیران دوبلاژ رعایت نمی کردند). برای پی بردن به این اصل کافیست کمی به خود زحمت دهید و به دانشنامه فیلمهای بعد از انقلاب مراجعه کنید. خوشبختانه در فیلمهای ایرانی بواسطه تیتراژ فیلمها اسامی تمام مدیران دوبلاژ موجود است.

وقتی به اسم هر مدیر دوبلاژی بر می خورید می بینید که آن مدیر دوبلاژ اصلا به این موضوع فکر نمی کرده که فرضا اگر فرامرز قریبیان در فیلم حضور دارد صدای هیچ گوینده ای مانند جلال مقامی با چهره او همخوانی ندارد (البته نه در تمام فیلمها) اما می بینیم که در کمال خودخواهی گاهی خود مدیر دوبلاز بجای او گویندگی نموده است و الی ماشا الله .... من این موضوع را امروز عینا با چک نمودن تک تک پستهای دانشنامه فیلمهای فارسی آنهم در حضور جناب مقامی به وضوح دیدم و به یقین رسیدم. (واقعا مسائلی که نقل می کردند جای تامل زیادی داشت. چون نام هر فیلمی را که می خواندم و در پس ان نام مدیر دوبلاژش را به وضوح میدیم که انتخاب گویندگان نقشهای اصلی اغماض شده است)

باز هم بگذریم چون این قصه سر دراز دارد و خارج از حوصله این تاپیک است (در حاشیه هم البته عرض کنم که وقتی به فیلم مرضیه که جناب ایرج ارسال نمودند رسیدم و به استاد گفتم استاد شما کجا و ابوالفضل پور عرب کجا؟ پس چرا خسرو ..... که استاد گفتند اینو راست میگی منهم مجبور شدم وقتی دیدم فیلم فلان و فلان را فلانی فرامرز قریبیانشو خودش گفت، گفتم یکبار هم من .....  (چقدر این ماجراها پیچیده ست بخدا)

برگردیم به تیغ آفتاب. وقتی فیلم را میدیدم بیشتر از آنی که از فیلم لذت ببرم محو گویندگی گویندگانش شده بودم. همه گوینده ها بدرستی انتخاب شده بودند. حتی بر خلاف حضور شهلا ریاحی اما رفعت هاشمپور بجای هما روستا گویندگی می کند و جناب مقامی گویندگی بجای شهلا را به فهیمه راستکار واگذار می کند. وقتی این فیلم بدست جلال مقامی می رسد از سوی اقای جوانمرد (کارگردان) و فرحبخش (تهیه کننده) پیامی دریافت می کنند که داریوش ارجمند گفته من خودم میخواهم بجای خودم گویندگی کنم. جناب مقامی می گویند اشکالی ندارد اما اول باید تست بدهند.

ماجرای تست گویی زیاد مزاج جناب ارجمند خوش نمی آید و ایشان می فرمایند که من خودم این نقش را بازی کردم. جناب مقامی هم اعتقاد داشتند که با این موضوع مشکلی ندارند و قطعا وقتی داریوش ارجمند خودش این نقش را بازی نموده پس قطعا می تواند احساسات خود را بخوبی بروز دهد. منظور جناب مقامی از تست رعایت فاصله ها ، سینک گفتن و بموقع گویندگی کردن بود و ایشان نمی توانستند ریسک کنند و سایر گویندگان را دعوت کنند و بعد ببینند جناب ارجمند نمی توانند مانند دیگران بر کار مسلط شوند. از طرفی این موضوع زمانی بوقوع می پیوندد که کم کم زمزمه های صدای سر صحنه بلند شده بود و ارشاد اعتقاد داشت که سعی شود تر جیحا خود هنرپیشه ها بجای خودشان گویندگی کنند. لذا ارشاد نیز از این موضوع پشتیبانی میکرد.

از طرفی صاحبان فیلم و کارگردان نیز زیاد با این موضوع موافق نبودند و ترجیح میدادند جناب مقامی برای این نقش گوینده تعیین کنند. به هر حال جناب داریوش ارجمند رضایت می دهند که تست بدهند. جناب مقامی سکانسی که محمد نمازی و داریوش ارجمند و یکی از هنرپیشه های زن در چادر باهم گفتگو می کنند را انتخاب می کند. ایشان می گویند برای اینکه جناب ارجمند راحت باشند و بتوانند در شرایط قرار بگیرند خودم بجای پیر مرد و آن زن حرف زدم تا جناب ارجمند بتوانند بجای خودشان صحبت کنند. نتیجه اصلا رضایت بخش نبود. اقای ارجمند به جناب مقامی می گویند مگر الان صدای خودت به این پیرمرد میخورد؟ که جناب مقامی می فرمایند من این نقش را برای اینکه شما بتوانید بجای خودتان صحبت کنید حرف زدم وگرنه من اقای رسول زاده را بجای این نقش انتخاب نموده ام.

در هر حال نسخه به ارشاد فرستاده می شود و همه به این نتیجه می رسند برای اینکه به فیلم لطمه نخورد از گوینده استفاده شود. جناب ارجمند از آقای مقامی سوال می کنند خوب، چه کسی قرار است بجای من حرف بزند؟ و جناب مقامی هم پاسخ می دهند همان کسیکه در ناخدا خورشید بخوبی از عهده حرف زدن بجای شما برآمدند اقای منوچهر اسماعیلی. و اقای ارجمند پاسخ می دهند اما من از ناخدا خورشید راضی نبودم!!!!!!!!!!!

(فکر کنم بعد از این جمله جناب مقامی دنبال یک دوربین می گشتند که مثل مهران مدیری به آن نگاه کنند و زل بزنند به دوربین)



   

 
نظر شخصی: منوچهر اسماعیلی در ناخدا خورشید و تیغ افتاب نه تنها خوب بود بلکه کمک شایانی نیز به بازی داریوش ارجمند نمود. او بینظیر بود .....