ارسال: #3

فهیمه راستکار در خصوص گفتارهای اضافه فیلمها و افزودن بر غلظت کمدی در یک فیلم چنین گفته بود:

ما مردمی هستیم پر از طنز. کدام شاعر ما را می شناسید که یک سری هجویات نداشته باشد؟ همه دارند. ولی هرکسی به زبان خودش گفته و من فکر نمیکنم اینها مردم را تربیت کرده باشند. حافظ و ایرح میرزا همه را بی تربیت نکرده اند

اصغر افضلی در این مورد خاص چنین گفته بود:

در آن سالها فیلمها بیشتر دست خصوصی بود و آنها گیشه را می دیدند. فیلم هرچقدر حالب تر دوبله میشد و طنز بیشتر و کلمات تماشاچی پسندتری داشت گیشه را پر میکرد.در آنزمان جو طوری بود که مردم آن شکل دوبله را بیشتر دوست داشتند و در یک سکوت معین گویندگان پشت گردن بازیگران طوری که حالت ظنر داشته باشد چیزهائی را فی البداهه می گفتند.

ناصر نظامی درخصوص اضافات گویندگی هم گفته بود:

آن ها اضافه کار ما بود. دوبله ی که سالم باشد دوبله ای نیست که در آن روزگار داشتیم و اصلا فرهنگ امروز با فرهنگ آن زمان تفاوت پیدا کرده است.

سایر اظهارنظرهای گویندگان درخصوص اضافات و تغییرات دوبله مشابه چنین مصاحبه هائی است. حتی در مصاحبه هائی که تا کنون سیماکلاسیک با گویندگان داشته و یکی از سوالات اساسی تحلیل و اظهار نظر در اینخصوص است همه گویندگان به نوعی جو زمانه و پسند مردم و وارد کنندگان و سینماداران را علت اصلی میدانستند. آنها اذعان دارند که این کار فی نفسه اصالت فیلم را زیر سوال خواهد برد اما هدف اصلی در آن سالها اصالت فیلم نبود بلکه خوشایند بودن ، به دل نشستن و فروش بیشتر در گیشه عامل اصلی بود. گویندگان ما ثابت کرده اند حتی بدون اضافات و تغییرات هم دوبله هائی سترگ و فوق العاده ارائه کرده اند. بعنوان مثال من در جائی قصد نوشتن یک تحلیل بر دوبله مردی برای تمام فصول را داشتم. هرچه گشتم حتی یک کلمه که مغایر با متن اصلی باشد پیدا نکردم. تمام جملات و کلمات دقیقا و بشکلی عجیب با ترجمه ای فوق العاده در دوبله باز گو میشد و گویندگان نیز با هنرنمائی فوق العاده خود همانها را منتقل میکردند. جلال مقامی در نقل خاطره ای از دوبله اول دایره سرخ برای ما گفت که او و خسروشاهی برای دستیابی به ترجمه ای هرچه دقیقتر (آنهم صرفا برای جمله آغازین این فیلم که روی یک نوشته و به نقل از بودا گفته میشود) از این سر تهران تا آن سر تهران را پیاده طی کرده اند تا به منزل فرخ غفاری و بعد علی کسمائی برسند تا آنها (که بر زبان فرانسه تسلط داشتند) این جملات را به بهترین شکل ممکن برای آنها ترجمه کنند (ترجمه ای که حتی در دوبله های بعدی این فیلم حتی روی فیلم گفته هم نشد)... گویندگان ما همواره بین فیلمهای کم ارزش از ارزشمند تفاوت قایل میشدند و اکثر فیلمهای سترگ تاریخ سینما که امروز با دوبله های فارسی در اختیار ماست ترجمه هائی فوق العاده و بدون زوائد دارد . آنها بخوبی واقف بودند که هرگز نباید مثلا در هملت دست ببرند ، هرگز نباید آثاری را که بر پایه ادبیات غنی جهان تبدیل به فیلم شده اند دستخوش تغییر شوند و هرگز نباید با فیلمهای بزرگ شوخی کرد.

از اواسط دهه 30 لاتی صحبت کردن که از دوبله فیلمهای فارسی شروع شد ، روی فیلمهای خارجی هم بسط یافت. چنانکه صحبت روی بازیگرانی چون جان وین ، دین مارتین ، باد اسپنسر ، ترنس هیل ، چارلز برانسون و دیگران با لحن لاتی تثبیت شد و مورد توجه بینندگان قرار گرفت. بجای همین بازیگران و همچنین بازیگران دیگری چون لوئی دوفونس ، پیتر فالک ، چیچو و فرانکو ، باب هوپ ، تلی ساوالاس و دیگران علاوه بر استفاده از لحنها و تیپهائی خاص ، اضافه گوئی و مزه پرانی هم باب شد. اصطلاحات و جملاتی که هرگز در نسخ اصلی فیلمها شنیده نمیشد اما شکل ایرانیزه آن به وفور از زبان گویندگان این بازیگران بگوش میرسید.



صادق ماهرو در هنگ جانبازان بجای تلی ساوالاس یک در میان اوکی می گوید

منوچهر نوذری در فیلم هندی پیغام  در یک سکانس میگوید : ساله دگر ، خونه شوهر ، بچه بغل!

چنگیز جلیلوند در کاراگاه جسور بجای ژان پل بلموندو دائم میگوید : نوکرتم!

ایرج ناظریان در فیلم هیچ کس حریف نمیشه با لهجه رشتی (شبیه به صدای سیدعلی میری) بجای یکی از بازیگران میگوید: سلام بخدا!

ایرج ناظریان در رگبار مرگ بجای یک بازیگر که پلیس را خطاب قرار میدهد میگوید : امیر لشکر!

پرویز ربیعی در سه حرفه ای خطاب به بازیگر مقابل خود میگوید : اردک میرزا!

ایرج ناظریان در رینگو بجای جولیانو جما به ترکی میگوید : صبر اِلَه !

 در فیلم هندی دِه مال من شهر مال تو منوچهر زمانی و رحمانی در مزه پرانی غوغا میکنند

در بوچ کاسیدی و ساندانس کید ، جلال مقامی و چنگیز جلیلوند در مزه پرانی از هم سبقت میگیرند (چیزی شبیه به رقابت ایرج دوستدار و چنگیز جلیلوند در دلیجان آتش)

و هزاران نمونه مشابه که به مرور آنها را ذکر خواهیم کرد و این چند مورد ، صرفا مشتی از خروار بود.